नेपाली सभ्यतामा बिहान उठ्नासाथ दैनिक स्नान गर्नुपर्ने , जप, ध्यान गर्नुपर्ने , मन्दीर धाउनुपर्ने नियम छ । यहाँसम्म कि मुख नधोई चिया खाएको ? भनेर हाम्रा हजुरबुवाहरुले हामिलाई गाली गर्नुहुन्थ्यो सानो बेलामा । यो पुरै सरसफाई सङ्ग जोडिएको विषय थियो । बिहान उठेर स्नान गर्दा शरिरमा भएका भाइरस, ब्याक्टेरिया सधैं पखालिन्थे , स्नान गरेपछी मात्र breakfast खादा शरिरमा भएका ब्याक्टेरिया र भाइरस हाम्रो शरिरभित्र पुग्न सक्दैन थियो । त्यसपछी जप, ध्यान गर्दा मानसिक शान्ती मिल्थ्यो , उकालो चढी चढी मन्दीर धाउँदा शारिरिक ब्यायम हुन्थ्यो र अरु दिर्घ रोग लाग्दैन थियो । यसरी हाम्रो संस्कारले दिर्घ रोग, मानसिक रोग लगायत संक्रमण हुने रोगबाट समेत हामिलाई जोगाएको थियो । दिउँसोभरी जो जता जाओस तर अरुले पकाएको खान नहुने, बासी कुरा खान नहुने, बिहान पाकेको कुरा दिउँसो राखेर खान नहुने नियम थियो । खाना खाँदा धोती फेरेर खानुपर्ने , खाना बनाउनेले पनि आधी लुगा मात्र लगाएर र कपडा फेरेर बनाउनुपर्ने नियम थियो । यसरी अरुले बनाएको खानेकुरा नखाँदा हामिलाई अरुबाट संक्रमण सर्न सक्दैन थियो । धोती फेरे...

प्रधानमन्त्री ओलिका पालामा आइटी सल्लाहकार Asgar Ali ले साइबर अपराध गर्छन् । अघिल्लो दिन प्रमाणीत भए जुत्ताको माला लगाउछु भन्छन , भोलिपल्ट आफ्नै कम्पनिले ह्याक गरेको स्विकार्छ । स्वास्थ्य मन्त्री @भानुभक्त ढकाल ले स्वास्थ्य संकटमा समेत स्वास्थ्य सामाग्रीमा भ्रस्टाचार गरिदिन्छन । हैन हैन भन्दा भन्दै हो हो हुन गएपछि हत्त न पत्त सेनालाई जिम्मा दिइन्छ ता कि त्यहाँ अख्तियार नलागोस । राजनितिक सल्लाहकार Bishnu Rimal ओलिलाई सधैं हामिले के के नै गर्यौ भन्ने भान पार्न र गलत सल्लाह दिन कहिल्यै पछि पर्दैनन । पर्यटन मन्त्री Yogesh Bhattarai यस्तो अवस्थामा समेत विमानलाई यता उति पारेर २०-३० लाख कमिसन खान तल्लीन रहेको समाचार आउँछ । बेलैमा flight नरोकेर अझ कोरोना free zone भन्दै पर्यटक सङ्गै कोरोना भित्र्याइदिन्छन । सभामुख Krishna Bahadur Mahara बलात्कार काण्डमा फस्छ्न । हो हैन के हो ? तर मुद्दा भोग्छन र जेलबाट निक्लन्छन । पार्टनर क. प्रचण्ड / Comrade Prachanda हत्या र युद्धको पृस्ठभुमीबाट आएका ब्यक्ती , कहिले काङ्ग्रेस चाहार्दै एमाले सराप्दै , कहिले...

विश्व अहिले कोरोना संक्रमणमा छ। यतिबेला अरु स्वास्थ्य समस्याहरु कोरोनाको अघि सामान्य लाग्न थालेका छन्। त्यसैले होला, हस्पिटलहरुले अरु रोगको पहिचान नै नगरी सिधै ज्वरो आउनासाथ आइसोलेसनमा राखिदिन्छ। यो नेपालमा मात्र नभएर विश्वभरि नै अहिले यस्तै भएको छ जसको मारमा टाइफ़ाइड , सिजनल फ्लु , इन्फ़्लुएञ्जा , जन्डिस, डेंगु आदिका बिरामीले उपचार नै नपाउने हुन् कि वा रोग पहिचान हुन नसक्दा ज्यान नै गुमाउने हुन् कि भन्ने खतरा पनि बढ्दै गएको छ। ज्वरो आएको भन्ने सुन्नासाथ डाक्टर , नर्स र हस्पिटलको प्रशाशन नै डराउने जुन अहिलेको अवस्था आएको छ यसबाट पर्नसक्ने गम्भीर असरहरुको परिणाम विगत समयमा हामीले आइसोलेसनमै उपचार नपाएर मृत्यु भएका बिरामीहरु देखेर पनि थाहा पाइसकेका छौं। यदि स्थिति यहि रहने हो भने कोरोनाले भन्दा धेरै मृत्यु अन्य रोगको उपचार नै नपाई नहोला भन्न सकिन्न। यसमा सरकार र स्वास्थ्यकर्मी सबैले सोच्नुपर्ने अवस्था आएको देखिन्छ। नेपालीहरुमा नेपालको सरकारको भन्दा धेरै आशा र भरोसा यतिबेला सबैको पशुपतिनाथमा अडेर बसेको छ। सरकारले काम नै नगरेको पट्टक्कै हैन तर जे गर्नुपर्थ्यो त्यो नगरेको पक्कै हो। ...

२०७२ को भुकम्पको तिब्रता हेर्दा त्यतिबेला नेपालमा कम्तिमा २०-३० हजार देखि १ लाख मानिसहरुको मृत्यु हुनुपर्ने एक अध्य्यनले देखायो तर त्यो संख्या केवल ८००० मात्र मा सिमित भयो । सोचे जसरी हाम्रै घर वरिपरिका पुराना बस्ती र घरहरु समेत त्यो मात्रामा भत्किएनन जुन अवस्थामा ती घरहरु पुराना र जिर्ण भैसकेका थिए । पछि अध्ययन गर्न आएका अमेरिकी भुगर्ववीधहरु नै त्यतिबेला छक्क परेका थिए कि आखिर नेपाल बच्यो कसरी ? जबकी , यहाँको भुकम्पको समाचार प्रसारण हुना साथ चिन र भारतले सोचेका थिए कि पक्कै नेपालमा काठमाडौ उपत्यका पुरै जमीन मुनि भासियो होला । तर, जब उनिहरुले सेटलाइट बाट अध्ययन गरे, हेलिकप्टरबाट आएर हेरे उनिहरुले सोचे अनुसारको १% मात्र क्षति भएको देखे र अचम्मीत भए । यसैगरि , एकजना वृद्ध बुवा भन्दै हुनुहुन्छ , पहिले विफर फैलदा पनि यहाँ त्यस्तो भयावह स्थिती थिएन । जुन हिसाबले रोग फैलिएको थियो , त्यो अनुसार यहाँ सबै सखाप हुनुपर्ने । तर त्यस्तो भएन । बिश्वमा विभिन्न रोग आए । प्लेग , इबोला, सार्स, मार्स र अहिले कोरोना । तर, भगवान कै कृपा मान्नुपर्छ अहिलेसम्म नेपालमा त्यस्तो धेरै अ...